Sinh con, nuôi con và tư cách lưu trú｜Hướng dẫn thủ tục visa trước và sau sinh
Bài viết này được biên soạn dựa trên thông tin chính thức từ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản. Đối với các trường hợp cụ thể, vui lòng xác nhận tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh hoặc tham khảo ý kiến của Gyoseishoshi (luật sư hành chính).
Khi sinh con tại Nhật, thủ tục chính là xin cấp tư cách lưu trú cho con (trong vòng 30 ngày sau sinh) và gia hạn visa trong thời gian nghỉ sinh/nuôi con. Ngoài ra, có thể sử dụng các chế độ hỗ trợ như trợ cấp sinh con một lần (500.000 yên) và trợ cấp trẻ em.
Quy trình thủ tục sau sinh
Khi con sinh ra tại Nhật, thực hiện các thủ tục sau theo thứ tự. Cũng xác nhận trước khi sinh thủ tục gia hạn thời gian lưu trú.
- Giấy khai sinh: Nộp tại quận/huyện trong vòng 14 ngày kể từ ngày sinh. Cần thẻ lưu trú và hộ chiếu.
- Xin cấp tư cách lưu trú: Nộp đơn tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh trong vòng 30 ngày kể từ ngày sinh.
- Xin hộ chiếu: Nộp đơn tại Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật. Cần giấy chứng nhận sinh.
- Tham gia bảo hiểm y tế: Đăng ký con vào diện phụ thuộc bảo hiểm y tế của cha mẹ.
- Nộp đơn trợ cấp trẻ em: Nộp tại quận/huyện. Đối tượng từ 0 tuổi đến trung học cơ sở.
Gia hạn visa trong thời gian nghỉ sinh/nuôi con
Ngay cả trong thời gian nghỉ sinh/nuôi con, vẫn có thể gia hạn thời gian lưu trú. Ngay cả khi thu nhập giảm, nếu có thể chứng minh hợp đồng lao động vẫn tiếp tục thì không vấn đề. Sẽ có lợi nếu có giấy chứng nhận nhận trợ cấp nghỉ nuôi con từ công ty hoặc giấy tờ ghi rõ ngày dự định quay lại làm việc.
Tuy nhiên, có trường hợp bị đánh giá có nghi ngờ về "khả năng bảo lãnh" hoặc "tính ổn định sinh kế" do thu nhập giảm trong thời gian nghỉ sinh/nuôi con.
Thủ tục xin cấp tư cách lưu trú cho con
Tư cách lưu trú của con phụ thuộc vào tư cách lưu trú của cha mẹ. Giấy tờ cần thiết như sau.
- Đơn xin cấp tư cách lưu trú
- Giấy chứng nhận sinh (do quận/huyện cấp)
- Bản sao thẻ lưu trú của cha mẹ
- Bản sao hộ chiếu của cha mẹ
- Ảnh của con (4cm dọc × 3cm ngang)
Chế độ hỗ trợ khi sinh con và nuôi con
Ngay cả người nước ngoài, nếu đáp ứng điều kiện, có thể sử dụng các chế độ sau. Cũng đừng quên nộp đơn khấu trừ người phụ thuộc cho con.
- Trợ cấp sinh con một lần: 500.000 yên cho một con dành cho người tham gia bảo hiểm y tế.
- Trợ cấp trẻ em: 10.000-15.000 yên/tháng từ 0 tuổi đến trung học cơ sở.
- Hỗ trợ chi phí y tế trẻ sơ sinh: Tùy quận/huyện, chi phí y tế được miễn phí hoặc một phần.
- Hỗ trợ khám thai: Phiếu khám thai được cấp từ quận/huyện.
Lưu ý khi sinh con tại quê nhà
Nếu sinh con tại Việt Nam, cần nộp đơn xin Giấy chứng nhận tư cách lưu trú trong vòng 30 ngày sau sinh để bảo lãnh con sang Nhật. Cũng đừng quên xin giấy phép tái nhập cảnh trước khi sinh.
Câu hỏi thường gặp
Q1. Có thể gia hạn visa khi đang nghỉ sinh không?
A. Có thể xin gia hạn ngay cả khi đang nghỉ sinh. Cần chứng minh hợp đồng lao động vẫn đang tiếp tục.
Q2. Con sinh ra tại Nhật có tự động được cấp tư cách lưu trú không?
A. Không, cần nộp đơn xin cấp tư cách lưu trú tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh trong vòng 30 ngày sau sinh.
Q3. Thu nhập giảm trong thời gian nghỉ nuôi con có ảnh hưởng đến gia hạn visa không?
A. Nếu có thể chứng minh hợp đồng lao động vẫn tiếp tục và có kế hoạch quay lại làm việc, việc giảm thu nhập thường không thành vấn đề.