Điều gì xảy ra nếu không tham gia bảo hiểm y tế?
Bài viết này cung cấp thông tin dựa trên các quy tắc chính thức từ các cơ quan hành chính Nhật Bản và các quy tắc xã hội chung, nhằm hệ thống hóa và cung cấp thông tin về hệ thống và thủ tục. Đối với các quyết định liên quan đến thủ tục hoặc hợp đồng cá nhân, vui lòng liên hệ và xác nhận tại quầy giao dịch có thẩm quyền hoặc công ty cung cấp dịch vụ tương ứng.
Tất cả những người có đăng ký cư trú tại Nhật Bản, bất kể quốc tịch, đều có nghĩa vụ tham gia bảo hiểm y tế công cộng (Hệ thống Bảo hiểm y tế toàn dân). Nếu để tình trạng không tham gia kéo dài, có nguy cơ bị yêu cầu thanh toán một lần phí bảo hiểm truy thu từ quá khứ. Nếu không có thẻ bảo hiểm, bạn sẽ phải tự chi trả toàn bộ chi phí y tế (100% chi phí), dẫn đến việc phải trả các khoản viện phí đắt đỏ.
- Tổng quan cơ bản về Hệ thống Bảo hiểm y tế công cộng của Nhật Bản (Hệ thống Bảo hiểm y tế toàn dân)
- Đối tượng (Người có nghĩa vụ tham gia)
- Các loại bảo hiểm y tế (Bảo hiểm xã hội và Bảo hiểm y tế quốc dân)
- Rủi ro và bất lợi khi không tham gia
- Ví dụ cụ thể về việc tự chi trả toàn bộ chi phí y tế (100% chi phí)
- Truy thu phí bảo hiểm (Nghĩa vụ thanh toán truy ngược cho quá khứ)
- Giấy tờ cần thiết và những thứ cần chuẩn bị cho thủ tục đăng ký
- Quy trình đăng ký tham gia
- Điểm xem xét, thẩm định
- Lưu ý dễ gây hiểu lầm cho người nước ngoài
- Câu hỏi thường gặp (FAQ)
- Nguồn thông tin
1. Tổng quan cơ bản về Hệ thống Bảo hiểm y tế công cộng của Nhật Bản
Nhật Bản có "Hệ thống Bảo hiểm y tế toàn dân", và luật pháp quy định rằng tất cả những người có địa chỉ cư trú tại Nhật Bản phải tham gia một trong các loại bảo hiểm y tế công cộng. Nhờ đó, người tham gia chỉ cần thanh toán một phần chi phí y tế (thông thường là 30%) là có thể nhận được các điều trị cần thiết.
2. Đối tượng (Người có nghĩa vụ tham gia)
Tất cả người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Nhật Bản trên 3 tháng và có đăng ký cư trú (住民票) đều là đối tượng. ※Tất cả mọi người bao gồm người đi làm công ty, sinh viên, người có visa gia đình, v.v.
3. Các loại bảo hiểm y tế
Bảo hiểm y tế công cộng mà người nước ngoài tham gia chủ yếu được chia thành 2 loại sau.
- Bảo hiểm y tế (Bảo hiểm xã hội - Shakai Hoken): Dành cho người làm việc tại công ty (pháp nhân) và người phụ thuộc của họ. Phí bảo hiểm được khấu trừ từ tiền lương và công ty chịu một nửa.
- Bảo hiểm y tế quốc dân (Kokumin Kenko Hoken): Dành cho những người không tham gia bảo hiểm xã hội (sinh viên, người làm việc tự do, người thất nghiệp, v.v.). Thực hiện thủ tục tại văn phòng quận/thành phố và tự thanh toán phí bảo hiểm.
4. Rủi ro và bất lợi khi không tham gia
Nếu bạn không tham gia với lý do "không muốn đóng phí bảo hiểm" hoặc "không đi bệnh viện", bạn sẽ gặp phải những rủi ro lớn sau đây.
- Phải tự chi trả 100% chi phí y tế (hoàn toàn tự túc): Bạn phải tự trả tất cả chi phí điều trị và tiền thuốc khi đến bệnh viện.
- Bất lợi khi gia hạn hoặc thay đổi visa: Cục quản lý xuất nhập cảnh sẽ kiểm tra tình trạng tham gia bảo hiểm xã hội/quốc dân và tình trạng nộp phí bảo hiểm trong quá trình xét duyệt. Việc không tham gia hoặc nợ đọng phí bảo hiểm có thể là nguyên nhân khiến việc gia hạn visa hoặc xin vĩnh trú bị từ chối.
- Cưỡng chế thu (tịch thu tài sản): Nếu tiếp tục nợ đọng phí bảo hiểm, tài sản như tài khoản ngân hàng hoặc tiền lương của bạn có thể bị tịch thu.
5. Ví dụ cụ thể về việc tự chi trả toàn bộ chi phí y tế (100% chi phí)
Nếu không có thẻ bảo hiểm, bạn sẽ phải trả chi phí y tế tại quầy cao gấp 3 lần bình thường hoặc hơn.
- Khám chữa cảm cúm: Thông thường (30% chi trả) khoảng 2,000 yên, nhưng bạn sẽ phải trả khoảng 6,000 yên ~ 7,000 yên.
- Nhập viện và phẫu thuật viêm ruột thừa: Tổng chi phí khoảng 300,000 đến 400,000 yên, vì vậy nếu không có thẻ bảo hiểm, bạn phải trả toàn bộ số tiền đó một lần.
- Tai nạn hoặc bệnh tật lớn: Chi phí điều trị có thể lên tới vài triệu yên, và việc tự chi trả toàn bộ sẽ dẫn đến phá sản trong cuộc sống.
6. Truy thu phí bảo hiểm
Nếu bạn bỏ bê thủ tục đăng ký trong vài tháng đến vài năm và sau đó mới thực hiện thủ tục đăng ký, phí bảo hiểm sẽ được tính toán và yêu cầu thanh toán dựa trên "ngày phát sinh tư cách tham gia (ngày nhập cảnh Nhật Bản hoặc ngày chấm dứt bảo hiểm y tế trước đó)" (tối đa 2 năm). Việc trì hoãn thủ tục không giúp bạn tránh được việc thanh toán phí bảo hiểm, và bạn có thể nhận được hóa đơn yêu cầu thanh toán một lần với số tiền lớn, vì vậy cần phải cẩn thận.
7. Giấy tờ cần thiết và những thứ cần chuẩn bị cho thủ tục đăng ký
Khi tham gia Bảo hiểm y tế quốc dân, bạn cần những giấy tờ sau.
- Thẻ lưu trú
- Hộ chiếu
- Giấy tờ xác nhận số My Number (Thẻ thông báo My Number, hoặc Thẻ My Number, v.v.)
- Giấy chứng nhận mất tư cách bảo hiểm y tế (Chỉ cần khi bạn nghỉ việc và chuyển từ bảo hiểm xã hội sang Bảo hiểm y tế quốc dân. Được công ty cũ cấp)
8. Quy trình đăng ký tham gia
- Đến văn phòng hành chính: Đến quầy phụ trách "Bảo hiểm y tế quốc dân" tại văn phòng quận/thành phố nơi bạn đang ở.
- Nộp đơn đăng ký: Điền vào đơn đăng ký tham gia có sẵn tại quầy và nộp cùng với các giấy tờ cần thiết.
- Nhận thẻ bảo hiểm: Sau khi hoàn tất thủ tục, "Giấy chứng nhận người tham gia Bảo hiểm y tế quốc dân (Thẻ bảo hiểm)" sẽ được cấp ngay tại chỗ hoặc sẽ được gửi qua đường bưu điện sau đó.
9. Điểm xem xét, thẩm định
- Tư cách lưu trú còn hiệu lực và có phải là tư cách lưu trú trên 3 tháng hay không
- Có đang tham gia trùng hai loại bảo hiểm y tế (ví dụ: bảo hiểm xã hội của công ty) hay không
- Ngày làm căn cứ cho ngày tham gia (ngày truy thu) có chính xác hay không
10. Lưu ý dễ gây hiểu lầm cho người nước ngoài
- "Bảo hiểm du lịch nước ngoài" không thể thay thế: Ngay cả khi bạn đã tham gia bảo hiểm du lịch nước ngoài tư nhân hoặc bảo hiểm dành cho du học sinh, nghĩa vụ tham gia bảo hiểm y tế công cộng của Nhật Bản sẽ không được miễn trừ. Bạn nhất định phải tham gia song song bảo hiểm y tế công cộng.
- Không tự động chuyển đổi: Khi bạn nghỉ việc, bảo hiểm y tế của công ty sẽ không còn hiệu lực. Nó không tự động chuyển sang Bảo hiểm y tế quốc dân, vì vậy bạn cần tự mình đến văn phòng quận/thành phố để thực hiện thủ tục chuyển đổi sang Bảo hiểm y tế quốc dân trong vòng "14 ngày" kể từ ngày nghỉ việc.
- Dù thu nhập thấp vẫn cần tham gia: Ngay cả khi là du học sinh không có thu nhập hoặc thu nhập rất ít, việc tham gia vẫn là bắt buộc. Tuy nhiên, nếu thu nhập dưới một mức tiêu chuẩn nhất định, sẽ có chế độ giảm (miễn, giảm) phí bảo hiểm khi nộp đơn xin.
11. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
TL. Chừng nào còn sống ở Nhật Bản, bạn không thể tự ý bỏ (rút khỏi) bảo hiểm y tế. Đây là hệ thống bắt buộc tham gia theo luật định.
TL. Hãy kiểm tra phiếu lương hàng tháng của bạn. Nếu có khoản mục 'Phí bảo hiểm y tế' hoặc 'Phí bảo hiểm xã hội' bị trừ từ lương, thì bạn đang tham gia bảo hiểm y tế của công ty. Nếu không bị trừ, có khả năng bạn chưa tham gia, vì vậy cần xác nhận với bộ phận phụ trách của công ty.
12. Nguồn thông tin
- Trang web của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (Về hệ thống bảo hiểm y tế của đất nước chúng ta)
- Trang web chính thức của quận/thành phố nơi bạn sinh sống (Quầy phụ trách Bảo hiểm y tế quốc dân)
💬 Bạn có gặp khó khăn gì không?
Hãy sử dụng dịch vụ tư vấn miễn phí từ các chuyên gia về thủ tục đăng ký bảo hiểm y tế.