Ai cần quyết toán thuế (Kakutei Shinkoku)?

Quyết toán thuế là gì?

Quyết toán thuế là thủ tục tính toán thu nhập và số thuế tương ứng trong 1 năm từ ngày 1/1 đến 31/12 và báo cáo với cơ quan thuế. Do thuế thu nhập được đánh trên thu nhập của cả năm, có người cần thủ tục này hàng năm và có người hoàn tất với điều chỉnh cuối năm tại công ty.

Người cần quyết toán thuế

Nếu thuộc một trong các trường hợp sau, về nguyên tắc cần quyết toán thuế.

Người chỉ cần điều chỉnh cuối năm

Người đáp ứng tất cả điều kiện sau chỉ cần điều chỉnh cuối năm tại công ty là hoàn tất thủ tục thuế thu nhập, về nguyên tắc không cần quyết toán.

• Nhận lương từ 1 công ty
• Thu nhập lương năm dưới 2.000 vạn yên
• Thu nhập ngoài lương dưới 20 vạn yên
• Đã khai báo khấu trừ người phụ thuộc, bảo hiểm trong điều chỉnh cuối năm

Tuy nhiên, dù đã điều chỉnh cuối năm, nếu muốn nhận khấu trừ chi phí y tế hoặc khấu trừ Furusato Nozei, cần quyết toán riêng.

Thời gian và phương pháp quyết toán

Thời gian nhận quyết toán thuế là từ ngày 16/2 đến 15/3 hàng năm. Có 3 phương pháp sau.

• e-Tax (khai báo điện tử): Khai báo trực tuyến từ nhà bằng Thẻ My Number. Có thể 24 giờ, được miễn một số giấy tờ đính kèm.
• Nộp trực tiếp tại cơ quan thuế: Nộp tờ khai đã điền tại quầy cơ quan thuế quản lý.
• Gửi bưu điện: Gửi tờ khai qua bưu điện đến cơ quan thuế.

Khai báo hoàn thuế có thể thực hiện bất cứ lúc nào trong vòng 5 năm từ ngày 1/1.

Trường hợp được hoàn thuế

Trong các trường hợp sau, bằng cách quyết toán (hoàn thuế), tiền thuế đã nộp thừa sẽ được trả lại.

• Khấu trừ chi phí y tế: Khi chi phí y tế trong năm vượt 10 vạn yên hoặc 5% thu nhập
• Khấu trừ quyên góp (Furusato Nozei): Khấu trừ khi thực hiện Furusato Nozei
• Khấu trừ vay mua nhà: Khi vay mua nhà (năm đầu tiên cần quyết toán)
• Bổ sung khấu trừ người phụ thuộc: Khi quên khai báo trong điều chỉnh cuối năm
• Khấu trừ phí bảo hiểm xã hội: Khi tự đóng Lương hưu Quốc dân hoặc Bảo hiểm Y tế Quốc dân

Trường hợp người nước ngoài cần quyết toán

Dưới đây dành cho người nước ngoài có địa chỉ tại Nhật (cư trú theo luật thuế). Người không cư trú có phạm vi đánh thuế và thủ tục khác.

• Khấu trừ người phụ thuộc ở nước ngoài: Khi muốn khấu trừ người thân ở nước ngoài (cha mẹ ở Việt Nam, v.v.), nhân viên công ty có thể nộp giấy tờ quan hệ thân nhân và giấy tờ chuyển tiền cho công ty để được khấu trừ qua điều chỉnh cuối năm. Nếu không kịp điều chỉnh cuối năm hoặc là chủ doanh nghiệp cá thể, cần quyết toán.
  
  ※Từ năm 2023, người thân ở nước ngoài từ 30 đến dưới 70 tuổi không thuộc đối tượng khấu trừ người phụ thuộc, ngoại trừ du học sinh, người khuyết tật hoặc có chuyển tiền trên 38 vạn yên/năm.
• Quyết toán khi xuất cảnh: Khi về nước, có phương pháp như chỉ định người quản lý nộp thuế. Nên tham vấn cơ quan thuế trước khi xuất cảnh.
• Áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần: Có thể cần quyết toán khi muốn giảm hoặc miễn thuế theo hiệp định Việt Nam-Nhật.
• Trường hợp đến hoặc rời Nhật giữa năm: Khi đến hoặc rời Nhật trong khoảng từ 1/1 đến 31/12, có thể cần quyết toán do tính toán thu nhập năm phức tạp.

Giấy tờ cần thiết và chuẩn bị

Các giấy tờ chính cần cho quyết toán thuế.

• Giấy chứng nhận khấu trừ thuế: Do công ty cấp
• Thẻ My Number: Cần khi khai báo qua e-Tax
• Giấy tờ chứng nhận các khoản khấu trừ: Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm động đất, bảo hiểm xã hội, v.v.
• Hóa đơn chi phí y tế: Khi xin khấu trừ y tế. Có thể dùng thông báo y tế do chính quyền gửi.
• Giấy chứng nhận quyên góp Furusato Nozei: Khi đã làm Furusato Nozei
• Giấy tờ người phụ thuộc ở nước ngoài: Giấy chứng nhận quan hệ thân nhân, giấy chứng nhận chuyển tiền (kèm bản dịch)

Lưu ý và điểm dễ nhầm lẫn

• Đừng nghĩ điều chỉnh cuối năm là xong: Nếu thu nhập phụ trên 20 vạn yên, cần quyết toán. Nếu bị phát hiện không khai báo, sẽ bị phạt truy thu.
• Khấu trừ y tế không tự động: Dù chi phí y tế vượt 10 vạn, nếu không quyết toán sẽ không được khấu trừ.
• One-stop Furusato Nozei: Nhân viên không cần quyết toán có thể dùng one-stop nếu quyên góp cho tối đa 5 địa phương. Tuy nhiên, nếu quyết toán vì lý do khác, one-stop sẽ mất hiệu lực.
• Quan hệ với thuế cư trú: Nội dung quyết toán cũng được dùng để tính thuế cư trú. Nếu không quyết toán, có thể không được khấu trừ thuế cư trú.
• Có thể hoàn thuế trong 5 năm: Tiền thuế nộp thừa trong quá khứ có thể yêu cầu hoàn trả trong vòng 5 năm.

Rủi ro khi không khai báo

• Thuế phạt không khai báo: 15-20% số thuế lẽ ra phải nộp.
• Thuế phạt khai thiếu: 10-15% số thiếu nếu khai thấp hơn thực tế.
• Thuế chậm nộp: Tính theo tỷ lệ luật định trên số ngày chậm.
• Ảnh hưởng tư cách lưu trú: Vi phạm thuế nghiêm trọng có thể bất lợi khi xét vĩnh trú.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nguồn thông tin

• Cục Thuế Nhật Bản "Người cần quyết toán thuế" (https://www.nta.go.jp/taxes/shiraberu/shinkoku/toko.htm)
• Cục Thuế Nhật Bản "Cổng tạo tờ khai quyết toán (e-Tax)" (https://www.e-tax.nta.go.jp/)
• Cục Thuế Nhật Bản "Về khai báo hoàn thuế"
• Cục Thuế Nhật Bản "Về khấu trừ người phụ thuộc đối với người thân ở nước ngoài"
• Cục Quản lý Xuất nhập cảnh "Thông tin về tư cách lưu trú"