Xử lý khi đổi việc hoặc nghỉ việc trong thời gian xin Vĩnh trú
Bài viết này được biên soạn dựa trên thông tin chính thức từ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản. Đối với các trường hợp cụ thể, vui lòng xác nhận tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh hoặc tham khảo ý kiến của Gyoseishoshi (luật sư hành chính).
- Việc đổi việc hoặc nghỉ việc trong thời gian xét Vĩnh trú không bị pháp luật cấm, nhưng ảnh hưởng lớn đến "tính ổn định thu nhập (điều kiện sinh kế độc lập)" trong xét duyệt.
- Người nước ngoài có tư cách lưu trú lao động khi đổi việc hoặc nghỉ việc có nghĩa vụ pháp lý "báo cáo về cơ quan liên quan" trong vòng 14 ngày theo Luật Nhập cảnh.
- Ngoài báo cáo trên, cần nhanh chóng nộp tài liệu bổ sung về nơi làm việc mới cho bộ phận xét duyệt Vĩnh trú.
- Nếu thu nhập giảm đáng kể do đổi việc, hoặc có thời gian thất nghiệp, rủi ro bị từ chối tăng cao rõ rệt.
1. Tổng quan
Việc xét duyệt hồ sơ xin Vĩnh trú hiện nay mất thời gian dài (thường từ 10 tháng đến hơn 1 năm). Việc đổi việc hoặc nghỉ việc vì thăng tiến hoặc do công ty trong thời gian xét duyệt dài này không bị pháp luật cấm.
Tuy nhiên, xét duyệt Vĩnh trú được đánh giá tổng hợp không chỉ "tình trạng tại thời điểm nộp đơn" mà còn "tình trạng mới nhất tại thời điểm xét duyệt". Do đó, nếu có thay đổi về nghề nghiệp hoặc thu nhập sau khi nộp đơn, cần báo cáo sự việc cho Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và thực hiện thủ tục chứng minh tình trạng làm việc mới.
2. Đối tượng
Người nước ngoài hiện đang xin Vĩnh trú và đã nghỉ việc hoặc đổi việc trong thời gian xét duyệt (chủ yếu là người đang lưu trú với tư cách lao động như "Kỹ thuật - Nhân văn - Quốc tế", "Chuyên gia cao cấp" hoặc "Kỹ năng").
3. Điều kiện sinh kế độc lập trong xét Vĩnh trú
Một trong các điều kiện cấp Vĩnh trú theo Luật Kiểm soát Xuất nhập cảnh và Công nhận người tị nạn là "có tài sản hoặc kỹ năng để có thể duy trì cuộc sống độc lập (điều kiện sinh kế độc lập)".
Điều này nhằm xét duyệt "liệu có thể sống ổn định tại Nhật trong tương lai không (có khả năng phải nhận trợ cấp xã hội không)". Đổi việc hoặc nghỉ việc được coi là sự kiện nghiêm trọng làm lung lay "tính ổn định" này. Xem chi tiết tại bài viết Yêu cầu thu nhập khi xin Vĩnh trú.
4. Giấy tờ cần thiết (bổ sung)
Khi đổi việc, các giấy tờ thông thường được khuyến nghị nộp bổ sung cho bộ phận xét duyệt Vĩnh trú như sau.
- Đơn lý do: Văn bản giải thích lý do đổi việc, nội dung công việc mới và tính ổn định cuộc sống trong tương lai
- Hợp đồng lao động (thông báo điều kiện lao động) của nơi làm việc mới: Có ghi rõ nội dung công việc, hình thức lao động, mức lương
- Giấy xác nhận đang làm việc tại nơi làm việc mới
- Giấy chứng nhận nghỉ việc hoặc phiếu ly hôn: Chứng minh đã nghỉ việc đúng quy định tại nơi làm việc cũ
- Phiếu lương gần nhất (nếu đã nhận lương sau khi đổi việc)
Tham khảo thêm Cách viết đơn lý do để giải thích quá trình đổi việc.
5. Quy trình nộp đơn
Khi phát sinh đổi việc hoặc nghỉ việc, cần thực hiện song song "2 thủ tục" sau. Phần dễ hiểu nhầm đối với người nước ngoài là không chỉ thực hiện một thủ tục là xong.
- Nghĩa vụ theo Luật Nhập cảnh "Báo cáo về cơ quan liên quan":
Trong vòng 14 ngày kể từ ngày nghỉ việc và trong vòng 14 ngày kể từ ngày vào công ty mới, có nghĩa vụ báo cho Cục Quản lý Xuất nhập cảnh. Có thể thực hiện qua internet (Hệ thống báo cáo điện tử), bưu điện hoặc tại quầy. - "Nộp tài liệu bổ sung" cho bộ phận xét duyệt Vĩnh trú:
Khác với báo cáo trên, cần gửi bổ sung qua bưu điện hoặc tại quầy "giấy tờ chứng minh tình trạng làm việc mới" cho bộ phận xét duyệt hồ sơ Vĩnh trú.
6. Điểm xét duyệt
Tùy theo tính chất của việc đổi việc, ảnh hưởng đến xét duyệt rất khác nhau.
| Tình trạng đổi việc | Ảnh hưởng đến xét duyệt |
|---|---|
| Đổi việc thăng tiến (cùng ngành, tăng lương, vào công ty lớn) | Ảnh hưởng tương đối ít. Tuy nhiên, thâm niên bị reset nên tạm thời có thể bị nghi ngờ về tính ổn định. |
| Đổi việc giảm thu nhập | Đối tượng đánh giá tiêu cực. Đặc biệt nếu dưới mức thu nhập tiêu chuẩn cho Vĩnh trú (khoảng 3 triệu yên), rủi ro bị từ chối tăng cao. |
| Đổi việc sang ngành khác | Được xem xét kỹ liệu có phù hợp với phạm vi hoạt động được phép theo tư cách lưu trú hiện tại không. |
| Nghỉ việc và thất nghiệp | Đánh giá cực kỳ tiêu cực. Khả năng rất cao bị coi là không đáp ứng điều kiện sinh kế độc lập và bị từ chối. |
7. Lưu ý
- Lưu ý cho người có tư cách "Chuyên gia cao cấp":
"Chuyên gia cao cấp" là tư cách lưu trú được cấp với điều kiện "làm việc tại nơi làm việc được chỉ định". Do đó, không phải "báo sau khi đổi việc" như visa lao động thông thường, mà cần hoàn tất xin phép thay đổi tư cách lưu trú "Chuyên gia cao cấp" dựa trên nơi làm việc mới trước khi bắt đầu làm việc (ngay sau khi nghỉ việc). Nếu bỏ qua thủ tục này, có nguy cơ bị coi là lao động bất hợp pháp. - Thay đổi sang hợp đồng hoặc nhân viên phái cử:
Đổi việc từ nhân viên chính thức sang hợp đồng, nhân viên phái cử hoặc bán thời gian bị coi là tính ổn định lao động thấp, rất bất lợi trong xét duyệt Vĩnh trú.
8. Vi phạm và rủi ro
- Vi phạm nghĩa vụ báo cáo:
Nếu không thực hiện "báo cáo về cơ quan liên quan" trong vòng 14 ngày kể từ khi nghỉ việc hoặc đổi việc, sẽ vi phạm Luật Nhập cảnh. Có thể bị phạt tiền đến 200.000 yên, đồng thời bị đánh giá là không đáp ứng "thực hiện đúng nghĩa vụ công dân (điều kiện phù hợp lợi ích quốc gia)" trong xét duyệt Vĩnh trú, trở thành nguyên nhân trực tiếp dẫn đến từ chối. Từ quan điểm điều kiện phẩm chất đạo đức tốt, nghĩa vụ báo cáo cũng là đối tượng xét duyệt quan trọng. - Khai báo gian dối (che giấu):
Nếu che giấu việc đổi việc hoặc thất nghiệp để xin Vĩnh trú, không chỉ bị từ chối vì khai báo gian dối khi phát hiện, mà còn ảnh hưởng xấu đến các lần gia hạn visa sau.
9. Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Dù nghỉ việc do công ty, thực tế mất thu nhập vẫn bị xem xét nghiêm khắc về điều kiện sinh kế độc lập. Cần thực hiện ngay "báo cáo về cơ quan liên quan (rời khỏi)", nhanh chóng tìm việc mới và sau khi có việc, nộp tài liệu bổ sung nêu trên để giải thích tình hình.
👉 Xem danh sách bài viết về Vĩnh trú & Nhập tịch
Về tất cả điều kiện xin Vĩnh trú, xem chi tiết tại Điều kiện xin Vĩnh trú 2026.
Trong thời gian thử việc, vì có "rủi ro không được tuyển chính thức", có thể bị đánh giá là tính ổn định lao động chưa được đảm bảo. Khi được chuyển sang chính thức, nên nhanh chóng nộp bổ sung giấy tờ chứng minh (thông báo tuyển chính thức).
Nếu thu nhập của vợ/chồng (người Nhật) đủ nuôi sống gia đình (đáp ứng điều kiện sinh kế độc lập ở mức thu nhập hộ gia đình), việc người nộp đơn nghỉ việc không trực tiếp dẫn đến bị từ chối. Tuy nhiên, nếu khi nộp đơn đã khai báo gộp thu nhập bán thời gian của mình, cần báo cáo tình hình đã thay đổi.
10. Nguồn thông tin
- Trang web Cục Quản lý Xuất nhập cảnh (Thủ tục báo cáo về cơ quan liên quan, Hướng dẫn về cấp Vĩnh trú)
- Luật Kiểm soát Xuất nhập cảnh và Công nhận người tị nạn (Điều 19-16 "Báo cáo về cơ quan liên quan", Điều 22-4 "Điều kiện cấp Vĩnh trú")