So sánh thuế cư trú (Khấu trừ qua lương và Tự nộp)

1. Tổng quan về hệ thống (Thuế cư trú là gì)

Thuế cư trú (thuế cá nhân địa phương) là loại thuế mà các cá nhân sống trong khu vực đó đóng góp để duy trì các dịch vụ công cộng do tỉnh/thành phố và quận/huyện cung cấp như giáo dục, phúc lợi, xử lý rác thải, phòng chống thiên tai, v.v. Số tiền thuế được tính dựa trên thu nhập của năm trước (từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 31 tháng 12 sau khi trừ chi phí), và được thu vào năm sau — một cơ chế "trả sau".

2. Đối tượng chịu thuế và điều kiện (Quy tắc ngày 1 tháng 1)

Thuế cư trú được áp dụng cho những người đáp ứng các điều kiện sau, không phân biệt quốc tịch:

• Nơi cư trú ngày 1 tháng 1: Có đăng ký cư trú (địa chỉ) tại Nhật Bản vào ngày 1 tháng 1 của năm tính thuế. Về thủ tục chuyển nhà, vui lòng tham khảo Hướng dẫn thủ tục chuyển nhà tại Nhật Bản.
• Thu nhập năm trước: Thu nhập của năm trước vượt quá mức tiêu chuẩn nhất định do mỗi địa phương quy định (khấu trừ cơ bản, v.v.).

3. Khấu trừ qua lương: Cơ chế và lịch trình

Khấu trừ qua lương là chế độ dành cho nhân viên công ty (người có thu nhập từ lương), trong đó người sử dụng lao động (công ty) khấu trừ thuế cư trú từ tiền lương hàng tháng và nộp thay cho người lao động cho phường/xã.

• Lịch trình: Được khấu trừ từ tiền lương hàng tháng thành 12 đợt từ tháng 6 năm nay đến tháng 5 năm sau (ví dụ: thuế cư trú đối với thu nhập từ tháng 1 đến tháng 12 năm 2025 sẽ được khấu trừ từ lương từ tháng 6 năm 2026 đến tháng 5 năm 2027).
• Đặc điểm: Vì công ty thực hiện thủ tục, bạn không phải mất công đến ngân hàng hoặc cửa hàng tiện lợi để nộp thuế. Có lợi điểm là không xảy ra tình trạng quên nộp (chậm nộp).

4. Tự nộp: Cơ chế và lịch trình

Tự nộp là chế độ dành cho chủ doanh nghiệp cá thể, người làm việc tự do, người đã nghỉ việc và không đi làm, v.v., trong đó người nộp thuế trực tiếp thanh toán bằng "phiếu nộp thuế" hoặc chuyển khoản do phường/xã gửi đến.

• Lịch trình: Khoảng tháng 6 hàng năm, "Thông báo nộp thuế" và "Phiếu nộp thuế" được gửi đến nhà bạn. Về nguyên tắc, thanh toán được chia thành 4 đợt (kỳ 1: cuối tháng 6, kỳ 2: cuối tháng 8, kỳ 3: cuối tháng 10, kỳ 4: cuối tháng 1 năm sau) (cũng có thể nộp một lần).
• Phương thức thanh toán: Có thể thanh toán tại cửa hàng tiện lợi, ngân hàng/bưu điện, ứng dụng thanh toán điện thoại thông minh, thẻ tín dụng, v.v. Về phương thức thanh toán tại cửa hàng tiện lợi, vui lòng tham khảo Cách sử dụng cửa hàng tiện lợi.

5. Bảng so sánh hai phương thức thu

6. Giấy tờ cần thiết và cách xác nhận thông báo

• Thông báo quyết định số thuế khấu trừ qua lương: Được phát qua nơi làm việc vào khoảng tháng 5~6 hàng năm. Tài liệu này ghi tổng số thuế cư trú đã được quyết định và số tiền khấu trừ từ lương hàng tháng. Về thủ tục hợp đồng tại nơi làm việc, vui lòng tham khảo Hợp đồng và thủ tục cá nhân.
• Thông báo nộp thuế cư trú (dành cho tự nộp): Được gửi qua đường bưu điện đến nhà bạn từ phường/xã nơi bạn cư trú vào ngày 1 tháng 1 vào khoảng tháng 6 hàng năm.

7. Thủ tục chuyển đổi khi chuyển việc hoặc nghỉ việc

Khi thay đổi nơi làm việc hoặc nghỉ việc, phương thức thu thuế cư trú sẽ thay đổi như sau:

• Trường hợp nghỉ việc (Chuyển sang tự nộp hoặc thu một lần): Khi nghỉ việc, không thể khấu trừ qua lương nữa. Số thuế còn lại về nguyên tắc sẽ chuyển sang "tự nộp", và bạn cần tự thanh toán bằng phiếu nộp thuế do phường/xã gửi đến. ※ Tuy nhiên, nếu nghỉ việc từ ngày 1 tháng 1 đến ngày 30 tháng 4, theo luật, số thuế còn lại bắt buộc phải được khấu trừ một lần từ tiền lương cuối cùng hoặc tiền trợ cấp thôi việc. Về bảo hiểm y tế sau khi nghỉ việc, vui lòng tham khảo Cơ chế bảo hiểm y tế.
• Trường hợp chuyển việc (Tiếp tục khấu trừ qua lương): Bằng cách nộp "Giấy liên lạc chuyển đổi khấu trừ qua lương" cho nơi làm việc mới, có thể tiếp tục khấu trừ qua lương từ công ty cũ. Khi chuyển việc, cần xác nhận trước với bộ phận nhân sự của công ty cũ và mới.

8. Lưu ý dễ nhầm lẫn cho người nước ngoài (Nghĩa vụ thuế khi về nước)

• Hiểu lầm "Nếu rời khỏi Nhật Bản thì không cần nộp thuế sau đó": Như đã đề cập, thuế cư trú là thuế đánh trên "thu nhập năm trước". Ngay cả khi bạn rời khỏi Nhật Bản hoàn toàn để về nước, nếu bạn có đăng ký cư trú tại Nhật vào ngày 1 tháng 1 và có thu nhập trên mức nhất định, nghĩa vụ nộp thuế vẫn còn ngay cả sau khi xuất cảnh.
• Nghĩa vụ bổ nhiệm người quản lý thuế: Nếu bạn xuất cảnh trước khi nộp hết thuế cư trú, bạn cần bổ nhiệm trước "Người quản lý thuế" để thực hiện thủ tục nộp thuế thay cho bạn và báo cáo với phường/xã. Thông thường, bạn đăng ký bạn bè người Nhật, người phụ trách công ty nơi bạn làm việc hoặc chuyên gia (kế toán viên, v.v.). Về thủ tục xuất cảnh, tham khảo Hướng dẫn đăng ký vợ/chồng sang Nhật.

9. Rủi ro nghiêm trọng khi chậm nộp và ảnh hưởng đến tư cách lưu trú

Nếu chậm nộp thuế cư trú, các hình phạt nghiêm trọng sau đây sẽ xảy ra:

• Tính tiền chậm nộp: Nếu quá hạn thanh toán, tiền chậm nộp theo luật sẽ được tính theo ngày trên số tiền chưa nộp.
• Tịch thu tài sản: Nếu tiếp tục bỏ qua các thông báo nhắc nhở, tài sản như tiền lương hoặc tài khoản ngân hàng có thể bị tịch thu cưỡng chế.
• Ảnh hưởng đến tư cách lưu trú (visa): Trong quá trình xét duyệt "Đơn xin gia hạn thời gian lưu trú" hoặc "Đơn xin thay đổi tư cách lưu trú" tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh, đặc biệt là "Đơn xin thường trú" trong tương lai, việc nộp thuế cư trú đúng hạn sẽ được xem xét nghiêm ngặt. Nếu có chậm nộp hoặc nộp chậm, nguy cơ đơn bị từ chối là rất cao.

10. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

11. Nguồn thông tin & Cơ quan liên quan

Để tính toán chính xác số thuế cư trú và tư vấn cá nhân, vui lòng xác nhận tại các quầy giao dịch sau:

• Quầy "Phòng thuế công dân", "Phòng thuế" của phường/xã nơi bạn cư trú
• Bộ Nội vụ và Truyền thông (Thông tin về hệ thống thuế địa phương)