Lưu ý khi chuẩn bị vốn thành lập công ty tại Nhật
Bài viết này được biên soạn dựa trên thông tin chính thức từ các cơ quan hành chính Nhật Bản và các quy tắc xã hội chung. Đối với các quyết định cụ thể, vui lòng xác nhận tại cơ quan có thẩm quyền hoặc tổ chức chuyên môn.
- Theo luật Nhật Bản, có thể thành lập công ty với vốn 1 yên, nhưng trên thực tế cần đặt mức vốn phù hợp để vận hành kinh doanh ổn định.
- Khi người nước ngoài thành lập công ty tại Nhật và xin Visa "Quản lý - Kinh doanh", về nguyên tắc điều kiện tuyệt đối là đầu tư "từ 5 triệu yên trở lên".
- Trong quá trình xét duyệt Visa, không chỉ kiểm tra số tiền 5 triệu yên mà còn kiểm tra cực kỳ nghiêm ngặt quá trình hình thành "làm thế nào để kiếm và tích lũy được số tiền đó".
- Việc mượn tiền tạm thời từ người quen để làm cho vốn điều lệ trông có vẻ nhiều là hành vi bất hợp pháp bị nghiêm cấm theo luật.
- Khi chuyển tiền vốn từ nước ngoài vào Nhật, nếu sai quy tắc về mục đích chuyển tiền hoặc tên người gửi, có rủi ro không nhận được tiền tại ngân hàng Nhật và việc thành lập công ty bị đình trệ.
- "Vốn điều lệ" khi thành lập công ty là gì? (Khái quát cơ bản)
- Mức vốn tối thiểu theo luật và mức tham khảo thực tế
- Mối quan hệ giữa Visa "Quản lý - Kinh doanh" và vốn điều lệ
- 【Quan trọng nhất】Kiểm tra nghiêm ngặt "quá trình hình thành (nguồn gốc)" vốn
- Các vấn đề cụ thể cần chứng minh quá trình hình thành vốn
- Thủ tục và lưu ý khi chuyển tiền từ nước ngoài vào tài khoản ngân hàng Nhật
- Quy tắc rõ ràng về việc góp vốn
- Rủi ro "tiền ảo" - hành vi bất hợp pháp và hình phạt khi bị phát hiện
- Cách sử dụng và quản lý vốn sau khi thành lập công ty
- Chế độ doanh nghiệp miễn thuế tiêu dùng và lợi ích của vốn dưới 10 triệu yên
- Lưu ý khi góp vốn chung (nhiều người cùng góp vốn)
- Câu hỏi thường gặp (FAQ)
- Nguồn thông tin
"Vốn điều lệ" khi thành lập công ty là gì? (Khái quát cơ bản)
Khi thành lập pháp nhân như công ty cổ phần hoặc công ty hợp danh hữu hạn tại Nhật, số tiền làm "vốn ban đầu" để công ty bắt đầu kinh doanh được gọi là "vốn điều lệ".
Vốn điều lệ được sử dụng cho các chi phí ban đầu như thuê văn phòng, mua thiết bị, lương nhân viên, tiền mua hàng, v.v. cho đến khi công ty đi vào hoạt động ổn định.
Ngoài ra, số tiền vốn điều lệ được ghi trên giấy chứng nhận đăng ký công ty và là thông tin công khai mà bất kỳ ai cũng có thể xem. Do đó, số tiền vốn điều lệ là chỉ số quan trọng thể hiện "uy tín" và "quy mô tài chính" của công ty khi nhìn từ phía đối tác kinh doanh và tổ chức tài chính.
Mức vốn tối thiểu theo luật và mức tham khảo thực tế
Theo Luật Công ty hiện hành của Nhật Bản, có thể thành lập công ty hợp pháp với "vốn điều lệ từ 1 yên".
Tuy nhiên, trong kinh doanh thực tế, việc thành lập công ty với vốn 1 yên hoàn toàn không được khuyến khích. Nếu vốn chỉ 1 yên, chỉ cần mua một chiếc máy tính cần thiết cho công việc là công ty sẽ rơi vào tình trạng nợ vượt quá tài sản.
Thông thường, mức tham khảo thực tế là chuẩn bị khoảng "3 tháng đến nửa năm chi phí cố định và vốn lưu động" cho đến khi công ty đi vào hoạt động ổn định. Ngay cả khi người Nhật thành lập công ty quy mô nhỏ, phần lớn các trường hợp đều đặt vốn điều lệ khoảng 1~3 triệu yên.
Mối quan hệ giữa Visa "Quản lý - Kinh doanh" và vốn điều lệ
Để người nước ngoài thành lập công ty mới tại Nhật và điều hành kinh doanh với tư cách chủ tịch, cần phải xin tư cách lưu trú "Quản lý - Kinh doanh" từ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh.
Một trong những điều kiện tuyệt đối để xin Visa "Quản lý - Kinh doanh" này là quy định về "quy mô công ty". Cụ thể, cần đáp ứng một trong các điều kiện sau đây.
- Điều kiện 1: Tuyển dụng "từ 2 nhân viên toàn thời gian trở lên" (quốc tịch Nhật, vĩnh trú nhân, vợ/chồng người Nhật, v.v.).
- Điều kiện 2: Số tiền vốn điều lệ hoặc tổng số vốn góp "từ 5 triệu yên trở lên".
Nhiều doanh nhân nước ngoài chọn "Điều kiện 2 (vốn điều lệ từ 5 triệu yên)" vì khó khăn trong việc duy trì tuyển dụng từ 2 nhân viên trở lên ngay từ khi thành lập. Nói cách khác, khi người nước ngoài thành lập công ty tại Nhật, trên thực tế "5 triệu yên" là mức vốn tối thiểu.
【Quan trọng nhất】Kiểm tra nghiêm ngặt "quá trình hình thành (nguồn gốc)" vốn
Khi người nước ngoài xin Visa "Quản lý - Kinh doanh", điều mà chuyên viên thẩm định của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh kiểm tra nghiêm ngặt nhất chính là quá trình hình thành (nguồn gốc) của 5 triệu yên vốn.
Chỉ nộp "giấy chứng nhận có 5 triệu yên trong tài khoản ngân hàng" thì chắc chắn sẽ không được cấp Visa. Chuyên viên thẩm định sẽ điều tra chi tiết quá trình "người xin visa này đã kiếm và tích lũy số tiền lớn 5 triệu yên này ở đâu, khi nào và như thế nào".
Đây là biện pháp ngăn chặn việc xin Visa bằng số tiền có được từ phương thức bất hợp pháp hoặc số tiền chỉ mượn để làm vẻ ngoài.
Các vấn đề cụ thể cần chứng minh quá trình hình thành vốn
Để chứng minh nguồn gốc 5 triệu yên là hợp pháp, cần nộp các giấy tờ chứng nhận chính thức tùy theo nguồn gốc số tiền.
- Trường hợp tiết kiệm từ lương tại Nhật: Cần "Giấy chứng nhận thuế/Giấy chứng nhận nộp thuế (có thể biết thu nhập hàng năm)" trong vài năm qua và "bản sao sổ ngân hàng (nhiều năm)" cho thấy lịch sử lương được chuyển vào và tiền tích lũy dần dần. Nếu có lịch sử hàng triệu yên được chuyển vào tài khoản đột ngột, bạn sẽ bị hỏi lý do.
- Trường hợp mang thu nhập kinh doanh hoặc tiết kiệm từ nước ngoài vào Nhật: Cần giấy chứng nhận lương tại quê nhà, giấy chứng nhận nộp thuế, giấy chứng nhận số dư tiền gửi, giấy chứng nhận cổ tức từ công ty nước ngoài, cùng bản dịch tiếng Nhật.
- Trường hợp nhận hỗ trợ từ người thân (tặng cho hoặc vay mượn): Cần "Hợp đồng tặng cho" hoặc "Hợp đồng vay tiền" làm rõ ai đã hỗ trợ bao nhiêu. Hơn nữa, còn yêu cầu giấy tờ chứng minh người thân đã hình thành số tiền lớn đó như thế nào.
Thủ tục và lưu ý khi chuyển tiền từ nước ngoài vào tài khoản ngân hàng Nhật
Khi chuyển tiền từ quê nhà vào Nhật để thành lập công ty, rất thường xảy ra rắc rối trong thủ tục chuyển tiền.
- Cần tài khoản nhận tại Nhật: Ở giai đoạn trước khi thành lập công ty, "tài khoản ngân hàng pháp nhân" chưa tồn tại. Do đó, cần chuyển vốn vào tài khoản ngân hàng cá nhân của "người đang sống tại Nhật". Nếu bạn đã sống tại Nhật và có tài khoản, hãy chuyển vào tài khoản của mình.
- Làm rõ mục đích chuyển tiền: Khi chuyển một khoản tiền lớn từ nước ngoài vào ngân hàng Nhật, dưới góc độ chống rửa tiền, ngân hàng Nhật có thể tạm giữ khoản tiền. Khi ngân hàng liên hệ xác nhận mục đích chuyển tiền, cần giải thích rõ là "vốn để thành lập công ty" và nếu được yêu cầu, phải nộp các giấy tờ chuẩn bị thành lập.
- Cấm sử dụng ngân hàng chui: Hành vi giao nhận tiền mặt qua người quen hoặc tổ chức không được cấp phép để tiết kiệm phí là hành vi bị cấm theo luật Nhật Bản. Vì không thể chứng minh công khai được dòng tiền, việc xin Visa cũng trở nên bất khả thi.
Quy tắc rõ ràng về việc góp vốn
Trong quá trình thủ tục thành lập công ty, việc nộp tiền vốn vào tài khoản ngân hàng cá nhân được gọi là "góp vốn". Việc góp vốn này có các quy tắc nghiêm ngặt.
- Quy định về thời điểm: Về nguyên tắc, việc góp vốn phải được thực hiện "sau" khi "Điều lệ" đã được công chứng viên chứng thực. Số tiền đã được chuyển vào nhiều tháng trước khi lập điều lệ có thể không được công nhận là góp vốn.
- Ghi tên người chuyển tiền: Để chứng minh ai đã góp bao nhiêu, cách chắc chắn nhất là thực hiện chuyển khoản sao cho "tên người góp vốn" được in trên sổ. Chuyển tiền từ tài khoản ngân hàng A của bạn sang tài khoản ngân hàng B đích để tên bạn được in trên sổ. Nếu chỉ nộp tiền mặt tại ATM và trên sổ chỉ in "Tiền mặt", không thể chứng minh được ai là người góp vốn, và bạn sẽ bị yêu cầu làm lại thủ tục.
Rủi ro "tiền ảo" - hành vi bất hợp pháp và hình phạt khi bị phát hiện
Hành vi mượn tạm thời 5 triệu yên từ người quen hoặc công ty tài chính tiêu dùng, nộp vào tài khoản của mình, sau khi đăng ký công ty và được cấp Visa xong thì rút tiền ra trả nợ được gọi là "tiền ảo".
Hành vi "tiền ảo" này là hành vi vi phạm Luật Công ty.
Cục Quản lý Xuất nhập cảnh là chuyên gia trong việc phát hiện gian lận như thế này. Khi bị phát hiện là tiền ảo qua mâu thuẫn trong quá trình hình thành vốn hoặc dòng tiền bất thường, sẽ bị áp dụng các hình phạt nặng sau đây.
- Đơn xin Visa "Quản lý - Kinh doanh" chắc chắn sẽ bị từ chối.
- Hồ sơ xấu sẽ được lưu lại, cực kỳ bất lợi cho mọi đơn xin Visa sau này.
- Trong trường hợp xấu nhất, có nguy cơ bị trục xuất cưỡng chế.
Vốn điều lệ nhất định phải được chuẩn bị bằng tiền tự có hoặc các khoản vay hợp pháp có kế hoạch trả nợ rõ ràng.
Cách sử dụng và quản lý vốn sau khi thành lập công ty
Sau khi hoàn tất đăng ký thành lập công ty tại Cục Pháp vụ và mở "tài khoản ngân hàng pháp nhân", hãy chuyển số vốn trong tài khoản cá nhân vào tài khoản pháp nhân. Số vốn trong tài khoản pháp nhân có thể được sử dụng tự do làm vốn kinh doanh của công ty ngay từ ngày đầu tiên.
- Cho phép sử dụng tự do: Nếu sử dụng cho mục đích kinh doanh của công ty như mua máy tính, mua đồ nội thất văn phòng, thanh toán tiền thuê nhà, chi phí quảng cáo, tiền mua hàng, v.v., thì dù có sử dụng hết toàn bộ số tiền cũng không vấn đề gì về mặt pháp lý. Không có quy tắc nào yêu cầu "phải luôn để 5 triệu yên trong tài khoản ngân hàng".
- Cấm sử dụng cho mục đích cá nhân: Điểm cần lưu ý là không được sử dụng vốn của công ty vào các mục đích không liên quan đến công ty. Việc phân chia rõ ràng tài sản pháp nhân và tài sản cá nhân là nghĩa vụ cơ bản trong quản lý công ty.
Chế độ doanh nghiệp miễn thuế tiêu dùng và lợi ích của vốn dưới 10 triệu yên
Việc hiểu về chế độ thuế của Nhật Bản khi quyết định số vốn điều lệ là rất hữu ích.
Theo luật thuế Nhật Bản, công ty mới thành lập có đặc lệ "được miễn nộp thuế tiêu dùng (trở thành doanh nghiệp miễn thuế)" trong tối đa 2 năm kể từ khi thành lập.
Tuy nhiên, điều kiện để được hưởng đặc lệ này là "vốn điều lệ khi thành lập dưới 10 triệu yên".
Nếu đặt vốn điều lệ là "10 triệu yên" hoặc cao hơn vì muốn công ty trông lớn hơn, nghĩa vụ nộp thuế tiêu dùng sẽ phát sinh ngay từ năm đầu tiên và dòng tiền của công ty sẽ trở nên khó khăn đột ngột. Trừ khi có lý do đặc biệt, thông thường trong kinh doanh tại Nhật, vốn ban đầu nên đặt "dưới 9,99 triệu yên".
Lưu ý khi góp vốn chung (nhiều người cùng góp vốn)
Có thể cùng bạn bè hoặc đối tác kinh doanh góp tiền, tổng cộng 5 triệu yên để thành lập công ty. Tuy nhiên, khi người nước ngoài xin Visa "Quản lý - Kinh doanh", việc góp vốn chung đi kèm với rủi ro lớn.
Visa "Quản lý - Kinh doanh" chỉ được cấp cho người nắm quyền quản lý thực tế và đưa ra quyết định tại công ty đó.
Ví dụ, nếu A và B mỗi người góp 2,5 triệu yên và cả hai đều cố gắng xin Visa "Quản lý - Kinh doanh", Cục Quản lý Xuất nhập cảnh sẽ nghi ngờ "ai mới là nhà quản lý thực sự". Trừ khi quy mô công ty đủ lớn, việc cả 2 đồng quản lý cùng được cấp Visa cùng lúc là cực kỳ khó khăn. Nếu có nhiều người cần Visa, cần phân chia rõ tỷ lệ góp vốn, tập trung vào một tổng giám đốc đại diện và thiết kế tổ chức một cách thận trọng sau khi tham vấn chuyên gia.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Có thể. Trước đây cần có người hợp tác có địa chỉ tại Nhật, nhưng do sửa đổi luật, ngay cả khi tất cả những người sáng lập và thành viên ban quản trị đều sống ở nước ngoài, vẫn có thể thành lập công ty Nhật. Tuy nhiên, các rào cản thực tế như thủ tục đăng ký với Cục Pháp vụ từ nước ngoài và đảm bảo tài khoản nhận vốn là rất cao, do đó cần có sự hỗ trợ của chuyên gia.
Có chế độ "góp vốn bằng tài sản" - cung cấp tài sản như xe hơi, bất động sản, máy tính làm vốn. Về mặt pháp luật là có thể, nhưng thủ tục chứng minh giá trị của tài sản đó rất phức tạp, tốn thời gian và chi phí. Ngoài ra, trong quá trình xét duyệt Visa "Quản lý - Kinh doanh", giá trị định giá của tài sản góp vốn bị xem xét nghiêm ngặt, do đó về cơ bản khuyến nghị chuẩn bị toàn bộ vốn bằng tiền mặt.
Có thể. Bằng thủ tục "tăng vốn", bạn có thể tăng vốn điều lệ bất cứ lúc nào sau khi thành lập công ty. Phương pháp quản lý an toàn và chắc chắn là thành lập với số vốn tối thiểu cần thiết (ví dụ 5 triệu yên đối với người nước ngoài) và tiến hành tăng vốn khi kinh doanh phát triển và có dư dả tài chính. Khi tăng vốn, cần thủ tục thay đổi đăng ký tại Cục Pháp vụ.
Nguồn thông tin
- Cục Quản lý Xuất nhập cảnh "Hướng dẫn về tư cách lưu trú 'Quản lý - Kinh doanh'" (https://www.moj.go.jp/isa/applications/guide/nyuukokukanri07_00122.html)
- Bộ Tư pháp "Thủ tục đăng ký thành lập công ty cổ phần" (https://www.moj.go.jp/MINJI/minji06.html)
- Cục Thuế Nhật Bản "Chế độ doanh nghiệp miễn thuế tiêu dùng cho pháp nhân mới thành lập" (https://www.nta.go.jp/taxes/shiraberu/taxanswer/shohi/6616.htm)
- Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) "Thành lập cơ sở tại Nhật của doanh nghiệp nước ngoài" (https://www.jetro.go.jp/jetro/japan/)